Ecuria e procesit të integrimit varet nga disa faktorë dhe një prej të cilëve është natyrisht vullneti politik. Diskutohet rreth prirjes për zgjerim të BE-së me vendet e Ballkanit Perëndimor, sikundër flitet shpesh edhe për lodhjen nga zgjerimi "enlargment fatigue". Gjithsesi, BE ka vendosur unanimisht të ftojë vendet e Ballkanit Perëndimor të anëtarësohen dhe sipas zyrtarëve të saj ecuria e procesit të integrimit në secilin vend është në varësi të përmbushjes së detyrimeve. Duke specifikuar Shqipërinë, jemi në prag të kalimit në një hap tjetër në këtë proces, shumë të rëndësishëm, aplikimit për statusin e vendit kandidat dhe mendoj se ardhja deri këtu, përtej një dakortësie e vullneti politik të BE-së, ka qenë rezultat i përmbushjes së detyrimeve që vijnë nga BEja dhe realizimit të reformave.

Pas ratifikimit të MSA-së nga parlamenti grek, vendi i fundit që pritet të kalojë së shpejti marrëveshjen mes Shqipërisë dhe BE-së, MSA-ja do të hyjë në fuqi dhe efektet e saj do të ndihen automatikisht. Përsa i përket përfitimeve, po përmend vetëm një nen të saj, sipas të cilit, pas hyrjes në fuqi të MSA-së, rreth një milion shtetas shqiptarë që janë të punësuar ligjërisht në një nga 27 vendet anëtare të BE-së, punonjës apo drejtues të shoqërive të biznesit, mund t'i drejtohen gjykatave kombëtare të Shteteve Anëtare për të kërkuar zbatimin e të drejtave të tyre që rrjedhin nga MSA. Po cilat janë këto të drejta? Trajtimi ndaj tyre nuk do të përmbajë më asnjë formë diskriminimi bazuar në kombësi. Përsa u përket kushteve të punës, shpërblimit apo shkarkimit nga puna, shqiptarët do të jenë njësoj me shtetasit e atij vendi. Mbrojtja ligjore për shtetasit tanë mund të ketë impakt të madh për trajtimin korrekt të emigrantëve dhe familjeve të tyre.

Pas votës "Jo" te Irlandës për Traktatin e Lisbonës, kane lindur pikëpyetje mbi procesin e zgjerimit te BE-se me vende te reja anëtare. Liderët e Gjermanisë dhe Francës, dy vendeve me te mëdha te BE-se, janë shprehur se "pa Traktatin e Lisbonës nuk mund te mendohet për zgjerim me Kroacinë dhe Ballkanin Perëndimor" por nga ana tjetër, Komisioneri për Zgjerimin, Olli Rehn është shprehur se "BE-ja nuk mund te humbasë kohe nga politika e saj e aderimit". Komunikata e 5 Marsit e Komisionit Evropian për Ballkanin Perëndimor," synon te mobilizoje te gjithë instrumentat e BE-se për te mbështetur realizimin e perspektives evropiane te ketyre vendeve". Gjithashtu, si pasojë e eksperiencës së vështirë me Bullgarinë si vend i ri anëtar dhe krizës së fundit financiare është spostuar vëmendja nga axhenda e zgjerimit të BE-së. Gjithësesi, BE ka vendosur unanimisht të ftojë vendet e Ballkanit Perëndimor të anëtarësohen dhe sipas zyrtarëve të saj kjo është një rruge pa kthim mbrapa. Përsa i përket Shqipërisë, vëmendja duhet t'i kushtohet përmbushjes së detyrimeve që rrjedhin nga procesi i integrimit dhe realizimit të reformave të nisura. Natyrisht i rëndësishëm është kriteri politik i kartës së Kopenhagenit, bashkëpunimi mes forcave politike dhe një panoramë e qetë e situatës politike në Shqipëri.

Qeveria do të ndërmarrë hapin e aplikimit për statusin e vendit kandidat vetëm atëherë kur do të jetë e sigurtë se ka ardhur momenti i duhur, kur Komisioni Europian jo vetëm ta mirëpresë këtë hap, por edhe ta mbështesë atë bindshëm. Besoj se për ne nuk kanë rëndësi datat, e rëndësishme është të vazhdohet të ecet me reformat e ndërmarra dhe të punohet për rritje të nivelit të zhvillimit ekonomik.